Jeśli zamierzasz wykorzystać publicznie jakiekolwiek informacje lub materiały z tej strony - zapytaj o zgodę

RAP OBYWATELSKI

Elżbieta Szymańska

Onet.pl 2000


"Sprzedaliśmy swoje piosenki handlarzom i prostytutkom ..."


"Kiedy na socjologii odbywały się zebrania Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, dość często spod podłogi dochodził jakiś straszliwy łomot - wspominał Jerzy Wertenstein-Żuławski, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. - Czasami proszono mnie, żebym zszedł na dół i uciszył tych, którzy tam w piwnicy grali. Odmawiałem i mówiłem: "Posłuchajcie, to gra Kult. Może to jest ważniejsze, co oni robią tam w piwnicy, niż to, co my tutaj na tych zebraniach". Intuicja uczonego okazała się trafna - Kult jest zespołem, którego diagnozy traktowane są poważnie przez miliony obywateli III RP. Także tych, którzy mają awersję do rocka. Doszło do tego, że "kapela" z obrzeży rockowego światka doczekała się właśnie obszernej monografii autorstwa Leszka Gnoińskiego pod tytułem "Kult Kazika".


Cała Polska po raz pierwszy zainteresowała się zespołem w 1992 roku, kiedy to z sopockiego amfiteatru wybrzmiał refren: "Wałęsa, oddaj moje sto milionów". Rozpoczęła się ogólnokrajowa draka: prezydent się tłumaczył, media komentowały, Kazik Staszewski udzielał dziesiątków wywiadów. W każdym razie został przez masową publiczność "kupiony" jako "swój". A kiedy w dwa miesiące później senator Jan Szafraniec złożył w prokuraturze doniesienie, iż muzyk w piosence "Jeszcze Polska" profanuje hymn narodowy, sympatia do Kazika ulega pogłębieniu. Od tego czasu Kazik każdą płytą upowszechnia refren, który trafnie oddaje społeczne odczucia i przechodzi na własność powszechną.


To efekt długiego przyglądania się społeczeństwu z pozycji outsidera. Kazik Staszewski został punkiem pod koniec lat 70. Polskich punków doby późnego Gierka nie było stać nawet na dekoracyjne kurtki skórzane i pasy nabijane ćwiekami - zastępowali je mundurkiem z obszarpanej marynarki, w którą wpinali możliwie największą ilość agrafek. Jedną płytę z muzyką punk, która na bazarze kosztowała niemal równowartość średnich zarobków, metodą składkową kupowało niekiedy aż kilkunastu fanów. Do koncertów dochodziło na prywatkach, które kończyły się młodzieńczymi libacjami i ogólną demolką. Zespół Kult, na którego pierwszy koncert w lipcu 1982 r. sprzedano zaledwie 52 bilety, zaistniał w sposób nieszablonowy - dziennikarz muzyczny, Grzegorz Brzozowicz, wymyślił nie istniejącą kapelę i lansował ją poprzez umieszczanie w rockowych pisemkach sensacyjnych informacji o rzekomych udanych występach grupy o tej nazwie. Kiedy Kazik z kolegami zdecydowali się na profesjonalne występy - nazwa była gotowa.


Historia osadzania się Kazika w rodzimej kulturze masowej układa się w proces przechwytywania niezależnego muzyka przez show-biznes. Gniewny sędzia społeczeństwa doby późnego Gierka został jedną z najważniejszych postaci muzyki popularnej w czasach środkowego Kwaśniewskiego. Nie miał zresztą wyjścia - gdyby dzisiaj, jak na początku kariery, dystrybuował własne nagrania kopiowaniem ich z kasety na kasetę, sam skazałby się na rolę mało ważnego garażowego kontestatora. Kult więc tylko na początku manifestacyjnie sytuował się poza machiną show-biznesu - żadnych wywiadów, autografów, jakichkolwiek przejawów gwiazdorstwa. Szybko jednak okazało się, że w ten sposób zespół i jego przesłanie marginalizują się na własne życzenie. A tymczasem w drugiej połowie lat 80. rodzimy przemysł muzyczny ciągle był zainteresowany lansowaniem gwiazd rocka. Muzycy pierwszej rockowej fali - Perfect, Republika, Maanam - już się osłuchali, ale władza ciągle wolała widzieć młodzież na koncertach niż na ulicznych demonstracjach. Stąd pomysł płyty "Trochę młodsza generacja", gromadzącej zespoły z dotychczasowego rockowego podziemia. Kult się ugiął, ale piosenka, którą szefowie Tonpressu wybrali na krążek, okazała się za krótka i trzeba było uzupełnić ją zwielokrotnionym pokrzykiwaniem, co konsumentów tej muzyki nie zdziwiło, a samemu utworowi wyszło zdecydowanie na dobre. "Piosenka młodych wioślarzy" niebawem zawędrowała na szczyt notowań Rozgłośni Harcerskiej, jedynej stacji, która upubliczniała wówczas alternatywny rock. Zespół trafił do Jarocina, tam jednak występ okroiła mu cenzura. Na fali wzbierającego powodzenia Kult wystąpił nawet w 1986 r. na Festiwalu w Opolu i niesmak po takim zaprzedaniu się intensywnie topił w alkoholu. Na pierwszej płycie Kazik śpiewał z masochistyczną szczerością: "Sprzedaliśmy swoje piosenki handlarzom/ i prostytutkom/ Sprzedaliśmy swoje słowa tym co nas/ ogłupiają". No tak, ale przełom się dokonał - Kult znalazł się na rynku. Wkrótce stary song "Do Ani", który Kazik napisał dla swej dziewczyny, a późniejszej żony, trafił na pierwsze miejsce listy przebojów Trójki, co oznaczało, że zespół na trwałe wszedł w koleiny oficjalnego show-biznesu. I nie zmieniały tego chytre przepychanki z cenzurą. Kazik w takich wypadkach przedkładał do zatwierdzenia całą pulę tekstów - kilka tych, na których mu naprawdę zależało i parę pozoranckich, np. utwór "Partyjny beton". Cenzor koncentrował agresję na najbardziej politycznie niebezpiecznych i "puszczał" te, które wydawały mu się mniej groźne. Kazik w politykę wdał się czynnie po raz pierwszy w maju 1989 roku, kiedy swym koncertem wspierał kandydaturę Majora Frydrycha, twórcy "Pomarańczowej alternatywy", do Senatu. Frydrych nie miał jednak szans, ponieważ nie sfotografował się z Wałęsą. A Kazik był już wówczas jednym z najlepiej sprzedających się piosenkarzy na czarnym rynku polskich kaset. Nie było sensu odżegnywać się od rynku muzycznego - był gwiazdą kategorii mega, ale na jego twórczości zarabiali inni.


We współczesnej kulturze pop Kazik znaczy tyle, ile jego teksty, które w formie nieporadnych niekiedy rymowanek oddają najgłębsze niepokoje społeczne. I to te, które wzdraga się nazwać literatura, uciekająca w zabawy postmodernistyczne, czy film produkujący kiczowate pseudorealistyczne historyjki. To taka sztuka przygotowuje tło dla radykalnych deklaracji, które tak bardzo podobają się młodzieży. Słynna "Polska", napisana w dobie stanu wojennego, pełna była odrazy do zapijaczonej kartoflano-kapuścianej ojczyzny, przeczekującej upadek komunizmu: "I znowu wieczorne przygody/ Wchodzę na kamienne schody/ Zaczepia mnie pijanych meneli wielu/ Jutro spotkają się w kościele". Refren brzmiał: "Polska. Mieszkam w Polsce. Mieszkam tu, tu, tu, tu". W 1988 r. ogromną karierę, daleko poza sferami rockowymi, zrobił song "Arahja", dedykowany wprawdzie podzielonemu Berlinowi, ale oddający też klimat bytowania w schyłkowym PRL-u. "Mój dom murem podzielony/ Podzielone murem schody/ Po lewej stronie łazienka/ Po prawej stronie kuchenka/ Moje ciało murem podzielone". Tę piosenkę zawłaszczyli hurtem redaktorzy programów o młodzieży i słychać ją było w radiu i telewizji przy każdej okazji, kiedy dyskutowano nad "perspektywami młodego pokolenia".


Awersja Kazika dotyczyła także instytucji Kościoła - w wielu wczesnych tekstach opisywał go pod postacią molocha, który wyrabia w swoich wychowankach przyzwyczajenie do swoistej duchowej korupcji. "Zbiera pieniądze i odpuszcza grzechy/ Oni więc mu płacą i już są bez winy/ Chlapie wodą z kranu na kościelne obrazy/ Morderca ich dotyka i już jest bez skazy" - oskarżał w piosence "Babilon".


Lata 90. wepchnęły Kazika i jego zespół w nową rolę - o ile za "komuny" jego protest miał charakter kontestacji, o tyle teraz podobne teksty były już odczytywane jako obywatelski głos w sprawach ojczyzny. Dla setek tysięcy młodych ludzi Kazik stał się diagnostą sytuacji społecznej, wypowiadającym się dosadnie, ale trafnie. Zaczął od rozliczeń z poprzednim systemem. Utwór "45/89" to zmiksowane wypowiedzi Gomułki, Gierka i Jaruzelskiego, które przeplatają się na tle kilku klawiszowych akordów. Podobało się, ponieważ stanowiło rodzaj odblokowania wcześniejszego tabu, jakim był głos partyjno-państwowego kierownictwa. Po tym tekście chwytliwych refrenów posypało się sporo.


W roku 2000 Kazik rapuje: "Biurokracja od czasów komuny/ rozrosła się trzykrotnie/ Z tą różnicą, że zamiast jednej,/ stanowiska obsadzają cztery partie". Cóż tu dodać, co tu ująć?


 
wyszukiwanie
Pokaż artykuły, wywiady i recenzje na temat Kultu, Kazika i KNŻ zawierające następujące słowo:


według źródła
Zobacz artykuły, wywiady i recenzje na temat Kultu, Kazika i KNŻ z następujących źródeł:
Alej jaja (1)
B1 (1)
Bizz (1)
BRAVO (1)
Brum (18)
Bstok.pl (1)
Cogito (2)
Dziennik Bałtycki (5)
Dziennik Wschodni (1)
Express Wieczorny (2)
Fakt (1)
forum KKK (1)
Gazeta - Dziennik Polonii w Kanadzie (1)
Gazeta Braniewska (1)
Gazeta Krakowska (1)
Gazeta Łódzka (1)
Gazeta Na Pomorzu (1)
Gazeta Olsztyńska (3)
Gazeta Poznańska (1)
Gazeta Wyborcza (21)
Gazeta Wyborcza (Częstochowa) (1)
Gazeta Wyborcza (Kraków) (1)
Gazeta Wyborcza (Olsztyn) (1)
Gazeta Wyborcza (Poznań) (1)
Gazeta Wyborcza (Szczecin) (1)
Gazeta Wyborcza (Wrocław) (2)
Gazeta Wyborcza - Dolnośląska (1)
Gazeta Wyborcza Sport (1)
Gentleman (1)
Gitara i Bas (1)
Głos Szczeciński (1)
Halo (1)
Halsky Entertainment ;) (1)
Ilustrowany Kurier Terenowy (2)
Impuls (1)
in vitro (1)
Insider (1)
Klan (1)
Kulisy (3)
Kurier (1)
Kurier Lubelski (1)
Kurier Polski (1)
Kurier Poranny (2)
Kurier Tygodnik Południowo-Zachodni (1)
Machina (18)
Metropol (2)
Muza (3)
Nasza Legia (2)
Non Stop (4)
Nowe Państwo (1)
Nowości (1)
Nowy Dziennik (6)
Nowy Dziennik N.Y. (1)
Nuta.pl (5)
Obserwacje (2)
Onet.pl (2)
ORGAN (1)
Ozon (1)
PC World Computer Special (2)
Playboy (1)
PolEcho (1)
Polityka (1)
PRACA PROSEMINARYJNA - WSTĘPNA (1)
Przegląd Sportowy (1)
Przegląd Świętokrzyski (1)
Przekrój (2)
Radio Bis (1)
Reset (1)
Rock Szok (1)
Rzeczpospolita (7)
Słowo Ludu (1)
Słowo Polskie (2)
Super Express (15)
Super Express – Pilot Olsztyński (1)
Super Express - Pilot Olsztyński (2)
Sztandar (1)
Sztandar Młodych (2)
Śruba (1)
taz Hamburg (1)
Temi (2)
Teraz Rock (6)
The Warsaw Voice (1)
trojmiasto.pl (1)
TU (1)
TV Pilot (1)
Twój Styl (1)
Tygodnik Nowosądecki (2)
Tylko Rock (52)
Ultraszmata (3)
Voice (1)
Wprost (2)
www.nuta.pl (1)
www.racjonalista.pl (1)
www.YoYo.pl (1)
Wysokie Obcasy (2)
XL (9)
Zwierciadło (2)
Życie (6)
Życie na Gorąco (1)
Życie Warszawy (2)


Nie na żywo
Tysiące widzów przez kilka godzin czekało na koncert Kazika Na Żywo, wieńczący tegoroczne juwenalia. Występu nie było -pośrednik zniknął Z wypłatą dla zespołu To miał być gwóźdź p... [więcej »]


Kazik i studenci zrobieni na szaro. Kto ukradł pieniądze z poznańskich juwenaliów?
Kazik Staszewski nie zagrał w środę w nocy na poznańskiej Malcie, gdyż nie otrzymał pieniędzy od organizatorów – stowarzyszenia studenckiego „Juwenalia”. Pieniądz... [więcej »]


Żywe granie Kazika
Kazik Na Żywo zagra w niedzielę w Olsztynie, w klubie Come In W wywiadach mówi, że kocha to, co robi, a pisanie tekstów przychodzi mu bardzo łatwo. fĄuzyka jest tym, co go najbard... [więcej »]


Skandal dnia. Kazik odwołał koncert
Kazik Staszewski odwołał zaplanowany na niedzielę wieczór, koncert organizowany przez rzeszowski klub "Akademia". Powodem było wyborcze hasło "Grajmy razem" sponsora koncertu Grzeg... [więcej »]


Muzyka to ich twierdza
W niedzielę o godz. 19 w klubie Come IN wystąpi Kazik Na Żywo. Zespół założył na początku lat 90. Kazik Staszewski, barwna postać polskiego muzycznego światka. Muzyk tworzy niep... [więcej »]


Kazik będzie na żywo
W niedzielę w Olsztynie zaśpiewa Kazik Staszewski. Pojawi się w klubie muzycznym „Come In” z grupą Kazik na Żywo. Muzycy zagrają najpopularniejsze utwory od początku is... [więcej »]


Kazik nadciąga do Zgorzelca
Nie trzeba raczej nikomu przedstawiać Kazika Staszewskiego. To postać wystarczająco już znana I zadomowiona w polskiej kulturze, nie jest obca nawet dla rockowego laika. Najmocniej... [więcej »]


Kazik Na Żywo
Pod tą nazwą kryje się najostrzejsza kapela stworzona przez Kazika Staszewskiego z Kultu, w której jest on wokalistą i autorem ogromnej większości tekstów. Powstała na wiosnę 1992 ... [więcej »]


Na tropie 100 mln
"Wałęsa oddaj moje 100 milionów!" - zaśpiewał w czasie transmitowanego na żywo koncertu w Sopocie pierwszy polski rapper Kazik Staszewski. Lech Wełęsa powiedział nam w niedzielę, ż... [więcej »]


KAZIK NA ŻYWO
Gra na saksofonie. Śpiewa i pisze teksty. Komponuje i reżyseruje. Kazik Staszewski to gwiazda i nie gwiazda. Nic nie robi, by za gwiazdę być uważanym, a z drugiej strony, jest jedn... [więcej »]


Kazik, Urszula i niespodzianki
Białostockie Otwarcie Sezonu Studenckiego Dzisiaj w Klubie Studentów Politechniki Białostockiej „Gwint” rozpoczyna się tygodniowy cykl imprez muzycznych i koncertów za... [więcej »]


Kazik, Urszula, Lalamido
BIAŁYSTOK. Zabawy u studentów Koncerty Kazika, Urszuli, otrzęsiny z Końjem i Skibą, Party Zone, zabawy przy muzyce rockowej i dyskotekowej – to niektóre atrakcje rozpoczynaj... [więcej »]


Czub, rura i pióra
W środę na PPA, w dyscyplinie "śpiewanie Weilla", Kazik Staszewski pokonał przez nokaut występujące przed nim artystki. Głównym koncertem PPA, biorąc pod uwagę rozmach i milenijn... [więcej »]


Tylko Kazik Rocku
(fragment) Wczoraj wieczorem w hotelu Forum wręczono nagrody miesięcznika „Tytko rock”. Zdaniem czytelników tego pisma wokalistą roku w Polsce, autorem płyty roku (... [więcej »]


Wiązanka pieśni bojowych – Kazik Na Żywo
Stodoła, Warszawa, 18 kwietnia 1999 Wszystko było tak, jak na wielki koncert promocyjny przystało. Bilety wyprzedane przed koncertem. Tłum fanów przed wejściem. Nerwowe oczekiwani... [więcej »]


Spalaj się!
Mamy już za sobą pierwszy z cyklu koncertów rockowych „Nowego Dziennika”, z których dochód przeznaczony jest na stypendia studenckie. Występy Kazika Na Żywo na Brooklyn... [więcej »]


Twarde lądowanie
Podczas koncertu grupy Kazik Na Żywo w Obornikach Wlkp., jej lider zanurkował ze sceny w tłum, ale mocno spanikowana publika zamiast miękko przyjąć go na swoje ręce rozstąpiła się.... [więcej »]


Z niejasnych przyczyn odwołano koncert „Młodzież Przeciwko Przemocy” - Kazik nie zagrał
Kolejny organizacyjny skandal w Radomiu. Setki, jeśli nie tysiące fanów Kazika i „Republiki” odeszły wczoraj z kwitkiem z „Amfiteatru”, bo planowany od dłuż... [więcej »]


Kazik w Płocku
Już 27 września w płockim klubie Crazy wystąpi zespół Kazik Na Żywo. Dla tych, którzy od 20 lat siedzą w lesie i wysadzają pociągi jadące na wschód, krótka notka uświadamiająca, kt... [więcej »]


Plusów jednak więcej – Telewizyjna Rejestracja. Kazik Na Żywo i Kaliber 44
W sytuacji, gdy w Krakowie nie funkcjonuje żadna agencja koncertowa z prawdziwego zdarzenia, częste imprezy organizowane przez Telewizję Kraków w studiu S-3 są niekiedy najlepszą o... [więcej »]


Daję się ponieść emocjom
- Nie ujawniałem fascynacji zmaganiami na boisku czy ringu, aż w końcu dorosłem i stwierdziłem, że nie można sie kryć z naturalnymi upodobaniami. Może nawet przegiąłem w drugą stro... [więcej »]


Kto kupuje pirackie płyty – ten kutas
"Nie mogę wymagać, by chciał mi podać rękę przyjaciel, któremu zajebałem 50 zł z kredensu. Kto kupuje pirackie płyty ten kutas i niech spierdala - po dwakroć, po trzykroć" - pisze ... [więcej »]


JA TU PRYWATNIE CHCIAŁEM SIE ZGŁOSIĆ
Na temat Kazika S., syna Stanisława, urodzonego w Warszawie trzy dekady temu z okładem, a znanego również jako Kazimierz Przymierz, wypisano już przysłowiowe morze atramentu i powi... [więcej »]


CZY CZUJESZ SIĘ POLAKIEM ?
Gdyby nie piątkowa ulewa, sala Polskiego Domu Narodowego na Brooklynie pękłaby z pewnością w szwach. Koncert Kazika Na Żywo zgromadził około 600 osób, głownie nowojorczyków. Przyna... [więcej »]


NIE ZAGRALI RAZEM
Kazik nie chciał reklamować kandydata SLD na posła Kazik jest apolityczny i nie będzie występował na imprezach związanych z kampania wyborczą – poinformował Piotr Wietesk... [więcej »]


JAK LEPPER KAZIKOWI, TAK....
Znowu jest głośno o Kaziku Staszewskim. Tym razem z powodu utworu: „Pier...lę Pera” poświęconemu jak można się domyślić Andrzejowi Lepperowi. Słuchacze w każdym razie ... [więcej »]


GOŁOTA NA ŻYWO
Wydarzeniem kulturalnym bieżącego roku, na co zdaje się wskazywać reakcja prasy brukowej, będzie nagrywana właśnie przez KAZIKA NA ŻYWO piosenka "Gołota". Jak sugeruje tytuł, utwór... [więcej »]


NA ŻYWO, ALE W STODOLE
22 czerwca, Kazik Na Żywo, Kaliber 44, klub Stodoła, ul. Batorego 10, godz. 19.00, bilety 18 zł (w dniu koncertu), 15 zł (w przedsprzedaży). Kazik Staszewski działa trójtorowo ... [więcej »]


SZANOWNY PANIE KAZIMIERZU
Nauczyciele muzyki zamiast do filharmonii przyprowadzają swoich uczniów na jego koncerty Przyszli punkowcy i metalowcy, studenci w zadeptanych zamszakach, matki z dziećmi i dzie... [więcej »]




komentarze i recenzje
dodaj komentarz lub recenzję


doktor 2002-10-10 22:37:58
A Kazik i tak jest najbardziej wyjebany w kosmos


mariooo 2002-10-24 11:18:16
Żenujące są wypociny pismaków "co artysta miał na myśli...". Kazik rapuje....śmiech na sali


EUGENIUSZ SIEKIERA 2005-06-05 12:22:29
MOIM SKROMNYM ZDANIEM KAZIU TO NAJLEPSZY MUZYK WSZECHCZASÓW




dodaj komentarz lub recenzję

Twoje imię lub pseudonim:



Twój adres e-mail:



  

Treść komentarza lub recenzji:

  zapamiętaj imię lub pseudonim oraz e-mail